Yabancı Bilimsel Araştırmalar
HASAT ÖNCESİ MEYVE DEĞERLENDİRMESİ
ELMA:
Hasat Öncesi Meyve Analiz Rraporuna Göre Elma Değerlendirmesi
İlkbahardaki analiz neticelerine göre besin maddelerinin düşük seviyede olması, yapraktan gübrelemenin birkaç kez tekrarını gerektirir. Elma ağaçlarının kalsiyum ihtiyacının ilkbaharda, hücre bölünme sürecinde karşılamak üzere toprakta yeterli miktarda bulunması gerekir. Bu dönemde bitki, ihtiyacı olan besin maddelerinin topraktaki ve bünyesindeki rezervlerden kullanarak meyveye ulaşmasını sağlar. Meyve oluşumu sürecinde hücre bölünmesi durduğu zaman, topraktaki bitki besin maddeleri ağaç ve gövdenin ihtiyacını karşılar.
Meyveden kalsiyum sömürüsünü engeller. Üreticiler meyvedeki kalsiyum seviyesini yükseltmek için; sonbahar ihtiyacını karşılamak üzere topraktan, ilkbahar ihtiyacını karşılamak üzere yapraktan gübreleme yaparlar. Meyve, tavuk yumurtası büyüklüğüne eriştiği zaman, besin maddeleri seviyesini tespit etmek üzere analiz yapılması uygundur. Analiz sonuçlarına göre etkin faaliyet oluşturulabilir.
Hasattan Önceki 2. Hafta
Elmadaki besin maddelerinin tespiti ile ilgili analiz, hasattan 2 hafta öncesinde yapılabilir. Rapor verileri doğrultusunda, tespit edilen mineral miktarlarına göre, meyvenin sağlıklı ve uzun süre depolanıp depolanmayacağı konusunda karar verilebilir. Bu noktada potasyum seviyesi 100 gr meyvede 130–150 miligram seviyesinde olması gerekir. İdeal düzeyde potasyum artı magnezyum miktarlarının toplamı bölü kalsiyum miktarının, 28: 1 ve 30: 1 oranında olması gerekir. Oran değeri 30’un üzerinde olması halinde, meyvede acı benek oluşabilir.
Gala çeşidi için, ideal ortamda oran 20 seviyesinin altında olmalıdır. Oran 20’nin üzerinde olması durumunda, meyvenin sap kısmında çatlamalar görülebilir. Bu durumda kalsiyum eksikliğinden kaynaklanan bozukluklara rastlanır.
Hasat döneminde, azot seviyesinin 100 gr meyve için 50–70 miligram olması uygundur. Azotun kalsiyuma oranı 14:1 olmalıdır. Uzmanlar, bu oranın 10’un altında oluşmasını tercih etmektedirler. Rakamsal değerlere çok fazla takılmaktan ziyade, oranlara çok önem verilmelidir.
Kalsiyum seviyesinin düşük olduğu durumlarda, sezon süresince yaprak gübresi ile takviye önem kazanır. Bu koşullarda yalnızca bir, iki yaprak gübresi uygulanması yeterlidir.
Kalsiyum ihtiyacı farklı elma çeşitleri için farklıdır. Sezondan sezona da farklılık gösterebilir. Meyvedeki kalsiyum seviyesinin yüksek oluşu, iyi depolama ömrü olduğuna işarettir. Ancak kalsiyum seviyesinin yüksek olması halinde potasyum seviyesinin de düşük olması durumunda elma lezzetsiz olur.
Meyvedeki potasyum seviyesinin yüksek oluşu, elmanın lezzetli olmasını sağlar. Bir elma çeşidinde yüksek potasyum düzeyi lezzetli olmasını; ancak kalsiyum bakımından düşük olması ise depolama ömrünün kısa olmasına sebeptir.
Kaide olarak lezzetli güzel bir çeşit elma, uzun süre depolamaya elverişsizdir. Genel olarak elmaların değerlendirilmesinde, depolama ömrü uzun olan elma çeşitleri lezzet yönünden güçlü olmayabilir.
Hazırlayan: Yavuz Taner
KİRAZ
Kiraz Üretiminde İkizlenme Sorunu Ve Çözüme Yönelik Çalışmalar
Kiraz yetiştiriciliğinde, meyvede ikiz oluşumu arada sırada karşılaşılan bir problemdir. Bu problem, bazen kiraz sektörüne milyarlarca liralık zarara sebep olabilmektedir. Kirazın meyve gözü, bir yıl önceki yaz döneminde oluşur. Meyve oluşacak gözlerin geliştiği, bölgesine göre özellikle Temmuz ve Ağustos döneminde, hava ısısının 35 º C üzerine çıktığı zaman, aşırı sıcaklardan dolayı, meyve gözü formasyonunda (oluşumlar) arazlar gözlenmektedir. Bazı söylentiler, kiraz hasat sonrasında kullanılan ilaçların kirazda ikizlenme oluşumuna sebep olduğu yolundadır. İkizlenmenin normal ilaç uygulamaları ile ilgisinin olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca hormon kullanımı ile de hiçbir ilgisi yoktur. Bir sonraki sene çiçek açacak meyve gözlerinin oluşumunda, 35ºC ısının üzerindeki aşırı sıcaklar, yumurtada ikiz olmasına sebeptir. İkizlerin biri, tırnak şeklinde bir uzantı veya ikizin eşi şeklinde gelişebilir.
Meyvenin ikiz olup olmadığı, İlkbaharda meyve teşekkül ettiği zaman görülebilir. Ancak ikiz oluşumu, bir yıl gibi süre geçtikten sonra tanımlanabilmektedir. Kirazda ikizlenme olayı yüksek rakımdaki kiraz yetiştiriciliğinde rastlanmayan bir gelişme olmasına rağmen, erkenci kiraz yetiştiriciliğinin yapıldığı sıcak iklim kuşağında, yaz döneminde ısının 35ºC üzerine çıktığı bölgelerde sıkça rastlanan bir arazdır. 35ºC sıcaklık üzerindeki günlerin uzaması ve çoğalması ile ikizlenme problemi de artış gösterir, çoğalır. Temmuz ayı süresince serin giden havalar, bir sonraki yılda ikizlenme probleminin olmamasını sağlar. İkiz meyvenin kaliteli pazarda ticari değeri yoktur veya çok azdır.
Ağacı Serin Tutarak İkizlenmeyi Önleme Sistemi
Yaz döneminde, özellikle Temmuz ayında aşırı sıcakların olduğu gün ve dönemlerde, kiraz ağaçları üzerinde fıskiyeli sulama ile ağaç soğutulabilir. Kirazların bu şekilde korumaya alınması, serinletme işleminin bütün yaz boyunca uygulanmasını gerektirmez. Kirazda ikizlenmenin önlenmesi için yapılacak serinletme işleminde, çok büyük miktarlarda su kullanımına da ihtiyaç gözükmemektedir. Aynı zamanda gerekli uygulama süresi de birkaç gün gibi kısa olabilir.
Kiraz Bahçelerinde Yapılan Denemeler
İlk turfanda üretim bölgesindeki bir kiraz bahçesinde, 2004 yılında yapılan denemede, hasat edilen kirazların % 24’ ünde ikiz bulunmuştur. Bu parsel, DAMLAMA SULAMA SİSTEMİ ile DONATILMIŞTIR. Deneme amaçlı olmasından dolayı, yüksek oranda ikizli kiraz bahçesi hasat edilmiştir. Aksi takdirde Amerika’daki işçiliğin pahalı olmasından dolayı, % 24 ikiz kiraz ihtiva eden kiraz bahçesinin meyvesi toplanmaz, ağaçta bırakılır.
Aynı bahçede aynı koşullarda, diğer bir deneme parselinde ise, MİNİ YAĞMURLAMA SİSTEMİ ile SULAMA DÜZENİNDE, yalnızca % 12 nispetinde ikizlenme tespit edilmiştir.
Sulama sistemindeki farklılık, meyve gözlerinin farklı seviyede serinlemesini sağlamıştır.
Diğer bir deneme parselinde ise AĞAÇLAR YUKARIDAN, SU FISKİYELERİ İLE SULANMIŞTIR. İkizlenme, sulanan kısımda % 3 olarak tespit edilirken, parselin aynı düzende sulanmayan bölümünde, % 15 ikizlenme olmuştur.
Başka bir deneme parselinde ise ısının yüksek olduğu saatlerde, ağaçların yukarıdan fıskiye ile 30 dakika süre sulanması ile arkasından 30 dakika fasıla vererek sulama olmadan yapılan çalışmalarda, kirazda ikizlenme % 2 seviyesine düşmüştür.
Amerika’daki büyük bir kiraz bahçesinde, değişik parsellerde yapılan deneme uygulamalarında ağaçların 12-15 gün yukarıdan sulanması ile ikizlenmede % 10’ luk bir azalma tespit edilmiştir. Dönüm başına 150 kg kirazın ikizlenmesi engellenmiştir. Bu da üreticiye dekar başına 200 U.S.$ değerinde ekstra gelir sağlamıştır.
İkizlenmenin engellenmesi, yalnızca üreticinin ürün miktarı ile ilgili menfaati değildir. Fire nispetindeki düşüş, kiraz işleme ve ambalajlama fabrikalarının işlem için kabulünü de sağlar. Amerika’da işçilik maliyetlerinin çok yüksek olmasından dolayı fire oranı yüksek olan kirazı birçok fabrika, işletmesine kabul etmeyebilir.
Hazırlayan: Yavuz Taner
ELMA:
Hasat Öncesi Meyve Analiz Rraporuna Göre Elma Değerlendirmesi
İlkbahardaki analiz neticelerine göre besin maddelerinin düşük seviyede olması, yapraktan gübrelemenin birkaç kez tekrarını gerektirir. Elma ağaçlarının kalsiyum ihtiyacının ilkbaharda, hücre bölünme sürecinde karşılamak üzere toprakta yeterli miktarda bulunması gerekir. Bu dönemde bitki, ihtiyacı olan besin maddelerinin topraktaki ve bünyesindeki rezervlerden kullanarak meyveye ulaşmasını sağlar. Meyve oluşumu sürecinde hücre bölünmesi durduğu zaman, topraktaki bitki besin maddeleri ağaç ve gövdenin ihtiyacını karşılar.
Meyveden kalsiyum sömürüsünü engeller. Üreticiler meyvedeki kalsiyum seviyesini yükseltmek için; sonbahar ihtiyacını karşılamak üzere topraktan, ilkbahar ihtiyacını karşılamak üzere yapraktan gübreleme yaparlar. Meyve, tavuk yumurtası büyüklüğüne eriştiği zaman, besin maddeleri seviyesini tespit etmek üzere analiz yapılması uygundur. Analiz sonuçlarına göre etkin faaliyet oluşturulabilir.
Hasattan Önceki 2. Hafta
Elmadaki besin maddelerinin tespiti ile ilgili analiz, hasattan 2 hafta öncesinde yapılabilir. Rapor verileri doğrultusunda, tespit edilen mineral miktarlarına göre, meyvenin sağlıklı ve uzun süre depolanıp depolanmayacağı konusunda karar verilebilir. Bu noktada potasyum seviyesi 100 gr meyvede 130–150 miligram seviyesinde olması gerekir. İdeal düzeyde potasyum artı magnezyum miktarlarının toplamı bölü kalsiyum miktarının, 28: 1 ve 30: 1 oranında olması gerekir. Oran değeri 30’un üzerinde olması halinde, meyvede acı benek oluşabilir.
Gala çeşidi için, ideal ortamda oran 20 seviyesinin altında olmalıdır. Oran 20’nin üzerinde olması durumunda, meyvenin sap kısmında çatlamalar görülebilir. Bu durumda kalsiyum eksikliğinden kaynaklanan bozukluklara rastlanır.
Hasat döneminde, azot seviyesinin 100 gr meyve için 50–70 miligram olması uygundur. Azotun kalsiyuma oranı 14:1 olmalıdır. Uzmanlar, bu oranın 10’un altında oluşmasını tercih etmektedirler. Rakamsal değerlere çok fazla takılmaktan ziyade, oranlara çok önem verilmelidir.
Kalsiyum seviyesinin düşük olduğu durumlarda, sezon süresince yaprak gübresi ile takviye önem kazanır. Bu koşullarda yalnızca bir, iki yaprak gübresi uygulanması yeterlidir.
Kalsiyum ihtiyacı farklı elma çeşitleri için farklıdır. Sezondan sezona da farklılık gösterebilir. Meyvedeki kalsiyum seviyesinin yüksek oluşu, iyi depolama ömrü olduğuna işarettir. Ancak kalsiyum seviyesinin yüksek olması halinde potasyum seviyesinin de düşük olması durumunda elma lezzetsiz olur.
Meyvedeki potasyum seviyesinin yüksek oluşu, elmanın lezzetli olmasını sağlar. Bir elma çeşidinde yüksek potasyum düzeyi lezzetli olmasını; ancak kalsiyum bakımından düşük olması ise depolama ömrünün kısa olmasına sebeptir.
Kaide olarak lezzetli güzel bir çeşit elma, uzun süre depolamaya elverişsizdir. Genel olarak elmaların değerlendirilmesinde, depolama ömrü uzun olan elma çeşitleri lezzet yönünden güçlü olmayabilir.
Hazırlayan: Yavuz Taner
 |
 |
KİRAZ
Kiraz Üretiminde İkizlenme Sorunu Ve Çözüme Yönelik Çalışmalar
Kiraz yetiştiriciliğinde, meyvede ikiz oluşumu arada sırada karşılaşılan bir problemdir. Bu problem, bazen kiraz sektörüne milyarlarca liralık zarara sebep olabilmektedir. Kirazın meyve gözü, bir yıl önceki yaz döneminde oluşur. Meyve oluşacak gözlerin geliştiği, bölgesine göre özellikle Temmuz ve Ağustos döneminde, hava ısısının 35 º C üzerine çıktığı zaman, aşırı sıcaklardan dolayı, meyve gözü formasyonunda (oluşumlar) arazlar gözlenmektedir. Bazı söylentiler, kiraz hasat sonrasında kullanılan ilaçların kirazda ikizlenme oluşumuna sebep olduğu yolundadır. İkizlenmenin normal ilaç uygulamaları ile ilgisinin olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca hormon kullanımı ile de hiçbir ilgisi yoktur. Bir sonraki sene çiçek açacak meyve gözlerinin oluşumunda, 35ºC ısının üzerindeki aşırı sıcaklar, yumurtada ikiz olmasına sebeptir. İkizlerin biri, tırnak şeklinde bir uzantı veya ikizin eşi şeklinde gelişebilir.
Meyvenin ikiz olup olmadığı, İlkbaharda meyve teşekkül ettiği zaman görülebilir. Ancak ikiz oluşumu, bir yıl gibi süre geçtikten sonra tanımlanabilmektedir. Kirazda ikizlenme olayı yüksek rakımdaki kiraz yetiştiriciliğinde rastlanmayan bir gelişme olmasına rağmen, erkenci kiraz yetiştiriciliğinin yapıldığı sıcak iklim kuşağında, yaz döneminde ısının 35ºC üzerine çıktığı bölgelerde sıkça rastlanan bir arazdır. 35ºC sıcaklık üzerindeki günlerin uzaması ve çoğalması ile ikizlenme problemi de artış gösterir, çoğalır. Temmuz ayı süresince serin giden havalar, bir sonraki yılda ikizlenme probleminin olmamasını sağlar. İkiz meyvenin kaliteli pazarda ticari değeri yoktur veya çok azdır.
Ağacı Serin Tutarak İkizlenmeyi Önleme Sistemi
Yaz döneminde, özellikle Temmuz ayında aşırı sıcakların olduğu gün ve dönemlerde, kiraz ağaçları üzerinde fıskiyeli sulama ile ağaç soğutulabilir. Kirazların bu şekilde korumaya alınması, serinletme işleminin bütün yaz boyunca uygulanmasını gerektirmez. Kirazda ikizlenmenin önlenmesi için yapılacak serinletme işleminde, çok büyük miktarlarda su kullanımına da ihtiyaç gözükmemektedir. Aynı zamanda gerekli uygulama süresi de birkaç gün gibi kısa olabilir.
Kiraz Bahçelerinde Yapılan Denemeler
İlk turfanda üretim bölgesindeki bir kiraz bahçesinde, 2004 yılında yapılan denemede, hasat edilen kirazların % 24’ ünde ikiz bulunmuştur. Bu parsel, DAMLAMA SULAMA SİSTEMİ ile DONATILMIŞTIR. Deneme amaçlı olmasından dolayı, yüksek oranda ikizli kiraz bahçesi hasat edilmiştir. Aksi takdirde Amerika’daki işçiliğin pahalı olmasından dolayı, % 24 ikiz kiraz ihtiva eden kiraz bahçesinin meyvesi toplanmaz, ağaçta bırakılır.
Aynı bahçede aynı koşullarda, diğer bir deneme parselinde ise, MİNİ YAĞMURLAMA SİSTEMİ ile SULAMA DÜZENİNDE, yalnızca % 12 nispetinde ikizlenme tespit edilmiştir.
Sulama sistemindeki farklılık, meyve gözlerinin farklı seviyede serinlemesini sağlamıştır.
Diğer bir deneme parselinde ise AĞAÇLAR YUKARIDAN, SU FISKİYELERİ İLE SULANMIŞTIR. İkizlenme, sulanan kısımda % 3 olarak tespit edilirken, parselin aynı düzende sulanmayan bölümünde, % 15 ikizlenme olmuştur.
Başka bir deneme parselinde ise ısının yüksek olduğu saatlerde, ağaçların yukarıdan fıskiye ile 30 dakika süre sulanması ile arkasından 30 dakika fasıla vererek sulama olmadan yapılan çalışmalarda, kirazda ikizlenme % 2 seviyesine düşmüştür.
Amerika’daki büyük bir kiraz bahçesinde, değişik parsellerde yapılan deneme uygulamalarında ağaçların 12-15 gün yukarıdan sulanması ile ikizlenmede % 10’ luk bir azalma tespit edilmiştir. Dönüm başına 150 kg kirazın ikizlenmesi engellenmiştir. Bu da üreticiye dekar başına 200 U.S.$ değerinde ekstra gelir sağlamıştır.
İkizlenmenin engellenmesi, yalnızca üreticinin ürün miktarı ile ilgili menfaati değildir. Fire nispetindeki düşüş, kiraz işleme ve ambalajlama fabrikalarının işlem için kabulünü de sağlar. Amerika’da işçilik maliyetlerinin çok yüksek olmasından dolayı fire oranı yüksek olan kirazı birçok fabrika, işletmesine kabul etmeyebilir.
Hazırlayan: Yavuz Taner
