Kiraz Yetiştiriciliği Üretici Eğitimi
Toprak Hazırlığı
Bahçe kurulacak arazi uzun süre işlenmemiş ise sürüm öncesi toprak patlatılmalı, ardından derin sürülerek yaz mevsimi sonuna kadar toprağın havalanmasını ve güneşlenmesini sağlamak için beklenmelidir. Eğer daha önce yetiştiricilik yapılan bir alanda dikim yapılacaksa bahçe kurulacak yerin toprağı ilkbahar, yaz aylarında derin bir şekilde sürülmelidir. Sonbaharda arazi üzerindeki kesekleri kırmak, dağıtmak ve araziyi tesviye etmek için tırmık veya diskaro veya kazayağı çekilerek arazi dikime hazır hale getirilmelidir.
Kiraz fidanı dikilmeden önce mutlaka toprak analizleri yardımı ile bahçe kurulacak alanın toprak özellikleri ve içeriği belirlenmeli, yapılacak uygulamalar analiz sonrası ortaya çıkan değerler ışığındagerçekleştirilmelidir. Toprağın hazırlanması sırasında genel olarak yapılabilecek uygulamalar; gerekli olduğu taktirde dikim öncesi dönüme 3-4 ton çiftlik gübresi (2-3 sene yanmış), dönüme 25-50 kg TSP ya da DAP, dönüme 20-40 kg potasyum sülfat uygulanabilir. Uygulama sırasında gübreler, pulluk yardımı ile derin sürüm yapılarak, toprağın 20-25 cm derinliğine ulaştırılmalıdır.
Şekil - 1 |
Şekil - 2 |
Şekil - 2 |
Fidan Dikimi
Fidanlar genel olarak sonbaharda yaprak dökümü ile, ilkbaharda ağaçlara su yürümesine kadar geçen devrede dikilirler. En uygun dönem kışı yumuşak geçen yerlerde sonbaharda, kışı sert geçen yerlerde ise ilkbaharda dikmektir. Fidanlar ilkbaharda gövdelerine su yürümeden önce yerlerine dikilmiş olmalıdırlar. Kışı çok sert olmayan kurak bölgelerde sonbahar dikimi daha iyi sonuç verir. Bunun nedeni sonbaharda dikilen fidanların kış yağışlarıyla gelecek mevsimdeki kök gelişmesine hazırlamaktır. Çünkü fidanların kökleri +5oC’de çalışmaya başlar ve ilkbaharda uyanma ve sezon boyunca gelişme buna bağlı olarak istenen oranda ve kuvvette gerçekleşir.
Dikimi yapılacak olan fidanların köklerindeki yaralı ve kırık kısımlar makas ile temizlenir (özellikle odunsu kökler). Bu sayede söküm sırasında zarar görmüş kök parçaları kesilerek temizlenmiş olur. Ancak kök temizliği ya da kök tuvaleti olarak adlandırılan bu işlemde kılcal ve ince kökler kesilmez ve sağlıklı bir biçimde bırakılır. Dikim öncesi köklerin aşırı bir biçimde kesilmesi fidanın tutması ve ileriki dönemlerde gelişimini doğrudan etkilemektedir.(Şekil3). Daha sonra bir kap içerisinde hazırlanan ilaçlı suya(100 lt suya 400 gr Captan + 100 gr Benlate veya 100 lt suya 400 gr Captan + 100 gr Derosal ) fidan kökleri daldırılarak kök hastalıklarına karşı önlem alınır. Son yıllarda toprak kökenli bakteriyel hastalıklara karşı NOGALL adlı biyolojik preparatın kullanımı da yaygınlaşmaktadır. Eğer NOGALL kullanılacaksa yukarıda adı geçen fungusitler kullanılmaz çünkü söz konusu fungusitler biyolojik preparatların etkinliğinin ortadan kalkmasına veya azalmasına neden olabilir.
Açılmış olan çukurlar içerisine, toprak yüzeyindeki taze tavında olan toprakla bir kümbet yapılır ve fidan kökleri bu kümbet üzerine oturtulur. Fidan aşı noktası dikim tahtasının ortasına ve hakim rüzgara karşıolacak şekilde yerleştirilmelidir. Aşı noktası kesinlikle toprak altında kalmamalı,5 parmak yukarıda olmalıdır.
Fidan uygun şekilde dikim için açılmış olan çukura yerleştirildikten sonra toprağın üst yüzeyinden alınan 3-4 kürek kuru toprak çukurun dip kısmına konur. Fidan çukura dik olarak yerleştirilir, kök ve çukur tamamen kuru toprakla örtülür. Üzerine ayakla bastırılarak köklerin toprakla kaynaşması sağlanır. Ancak bu işlem sırasında aşırı bir biçimde fidan çukuru içindeki toprağın ezilmemesi gerekir. Aşı yerinin toprak seviyesinin 5 parmak üzerinde olmasına dikkat edilir. Bu şekilde dikilen fidan çukuruna dikimden hemen sonra 20-25 litre can suyu verilir.
İlkbaharda dikilen fidan toprak seviyesinden 90 cm yüksekte, lider olacak sürgüne ait gözün hemen üzerinden az eğimli bir şekilde budama makasıyla kesilir.
Sonbahardaki fidan dikiminde ise aşırı rüzgar alan yerlerde iki kademeli tepe kesimi yapılmalıdır. Dikim yapıldıktan hemen sonra fidan toprak seviyesinden 120 cm yüksekte tepe kesimi yapılır. İkinci kademede ise ilkbaharda yine toprak seviyesinden 90 cm yüksekte tepe kesimi yapılarak fidanın sezon öncesi yapılması gereken tepe kesimi tamamlanmış olur. Tepesi kesilen fidanlara %2’lik Bordo Bulamacı veyaBenomyl 50 WP (250 gr-300 gr/100 lt su) uygulanır. Bu uygulama hem kesim noktasını hem de fidan üzerinde bulunan gözleri belirli ölçüde hastalıklara karşı koruyabilmektedir.
Sulama Ve Gübreleme Uygulamaları
Sulama; diğer tarımsal faaliyetlerde olduğu gibi etkinliği artıran ve günümüz iklim koşullarında mutlaka gerekli olan bir uygulamadır. Sulama uygulamasının önemi kadar bir sulamada verilmesi gerekli olan su miktarı ve sulama zamanının iyi belirlenmesi de önemlidir. Meyve yetiştiriciliğinde kontrollü su uygulanması meyve verim ve kalitesine büyük ölçüde etki eder.
Kontrollü su uygulamaları modern sulama yöntemleri ile mümkündür. Bu yöntemlerin başında damla ve mini yağmurlama sulama yöntemleri gelmektedir. Damla sulama yönteminde her ağaç sırasına yerleştirilen ve lateral adı verilen, üzerinde damlatıcıların yer aldığı borularla sulama yapılmaktadır. Mini yağmurlama sulama yönteminde de damla sulama yöntemine benzer biçimde ağaç sırasına yerleştirilen lateral borular üzerine konulan her ağaç için bir adet mini yağmurlama başlığı ile sulama yapılabilmektedir.
Bodur kiraz yetiştiriciliğinde yöntemlerden her ikisi de kullanılabilir. Ancak yöntem seçiminde bitkinin sıra üzerindeki aralığı, su kaynağının debisi, içindeki çözünmüş maddelerin miktarı ve toprağın bünyesi (hafif toprak, ağır toprak) etkilidir. Unutulmaması gereken en önemli koşul, ağacın gölgelediği alanın yani kök bölgesinin tamamına yakının ıslatılmasıdır. Hangi sistem kurulursa kurulsun bitkinin su ihtiyacının ilk 1-2 yıl tam karşılanması tavsiye edilir.
Damla ya da mini yağmurlama sulama yöntemiyle sulama yaparken özellikle aşırı sulamalardan kaçınmak gerekir. Aşırı sulamalarda besin maddeleri kök bölgesinden yıkandığı gibi sürgün gelişimi de fazla olur ve meyve gözü oluşumları azalır. Dolayısıyla üreticilerimizin sulama yaparken bitkide oluşan durumları iyi incelemesi, buna uygun sulama programını oluşturması tavsiye edilir. Bunun yanında unutulmaması gereken ağır bünyeli toprakların su tutma kapasiteleri hafif bünyelilere göre daha fazla olacağından çok geçirgen topraklarda sulama aralıkları ve uygulanan su miktarları fazla olabilir. Ayrıca yapılan araştırmalara göre özellikle çiçek döneminde sulama yapılmaması ve meyve bağlamanın ardından bitkiye su verilmesiönerilmektedir. Şayet meyve bağlamanın ardından yeterli sulama yapılmaz ise; yaratılacak su stresi sonucunda meyve kalitesi büyük ölçüde azalır ve ebadı küçük kalır. Ancak meyvede istenen tat ve aromanın korunması amacıyla hasada yakın zamanda sulamalara ara verilmelidir.
Klasik yöntemde yapılan gübrelemelerde arazide yapılan toprak analizlerine bağlı kalmak kaydı ile gübreleme programı genel olarak aşağıdaki gibi uygulanabilir. Bu program içerisine, bitkiye vejetasyon dönemi içerisinde 2 kez mikro elementleri içeren bir yaprak gübresi ile uygulama yapmak uygun olmaktadır.
Dikimden Sonraki İlk Yıl ( DEKARA )
* 3-5 kg N/da, 2-4 kg P2O5/da, 3-5 kg K2O/da
* 12-14 kg 15-15-15 kompoze gübre
* 5-6 kg Amonyum Sülfat
* 2-3 kg Potasyum Sülfat
Dikimden Sonraki İkinci Yıl ( DEKARA )
* 8-10 kg N/da, 4-8 kg P2O5/da, 6-10 kg K2O/da
* 35-40 kg 15-15-15 kompoze gübre
* 14-18 kg Amonyum Sülfat
* 2-8 kg Potasyum Sülfat
Kiraz Hastalıkları
Kiraz ürünü üreticimize bol kazanç, ülkemize bol döviz getiren bir ihracat ürünüdür. Bu ürünün geleceği son derece parlaktır. Türkiye, dünyanın bir numaralı kaliteli kiraz üreticisi olma yolunda ilerlemektedir. Bunun gerçekleşebilmesi için kiraz üretiminin hem kaliteli, hem de insan sağlığı açısından güvenli yapılması şarttır. Ürünün güvenliği; bilinçli üreticilerin doğru hedefe, doğru ilaçla, doğru ekipmanla ve doğru dozajda uygulama yapması ile ilgilidir.
Tüm kültür bitkilerinde olduğu gibi kirazda da bazı hastalık, zararlı ve yabancı otlar sorun olabilmektedir. Bunlardan en çok rastlanan ana (anahtar) hastalık ve zararlılar ile kimyasal mücadelede kullanılan ilaçlar Çizelge-1’de verilmiştir. Burada verilen hastalık ve zararlılar dışında yörelere göre değişen hastalık ve zararlılar da olabilir. Ayrıca kimyasal mücadele dışında kültürel; mekanik ve fiziksel; biyoteknik; biyolojik ve entegre mücadele yollarının da olduğu unutulmamalıdır.
Kirazda Ana Hastalık Ve Zararlılar İçin Genel/Fenolojik İlaçlama Programı
Kirazda aşağıda verilenler dışında daha pek çok çeşitli hastalık ve zararlılar bulunabilir. bu nedenle bahçeler iyi takip edilmeli ve entegre mücadele prensiplerine uygun olarak ( kültürel, mekanik, fiziksel, biyoteknik, biyolojik ve entegre mücadele-tahmin ve erken uyarı sistemleri ile ) mücadele yapılmalıdır.
KİRAZDA ANA HASTALIK VE ZARARLILAR İÇİN ÖNERİLEN İLAÇLAR LİSTESİ KİRAZDA AŞASIDA VERİLENLER DIŞINDA ÇEŞİTLİ HASTALIK VE ZARARLILAR BULUNABİLİR.
BU NEDENLE BAHÇELER İYİ TAKİP EDİLMELİ VE ENTE6RE MÜCADELE /SLOBALSAP PRENSİPLERİNE UYSUN OLARAK ( Kültürel, mekanik ,fiziksel,biyoteknik,biyolojik ve entegre mücadele-tahmin ve erken uyarı sistemleri ile ) MÜCADELE YAPILMALIDIR.
|
|
Fenoloji / İlaçlama Zamanı
|
Uygulama Amacı
|
Etkili Madde
|
Doz ( g-ml/100 litre
suya )
|
Son ilaçlama ile hasat arasında
geçmesi gereken süre (gün)
|
|
|
Sonbaharda yaprakların
çoğu (¾ ‘ü) döküldüğünde
|
Hastalıkara karşı
genel koruma
|
Bordo Bulamacı veya Bakır Sülfat + Kireç karışımı Bakır
oksit
|
2000
|
21
|
|
|
İlkbaharda gözler uyanmadan 2
hafta önce
|
Hastalıklara karşı
genel koruma
|
Bordo Bulamacı veya Bakır Sülfat + Kireç karışımıBakır
oksit
|
1000
|
21
|
|
|
%5-10 çiçeklenme
|
Monilya
(Sclerotinia laxa)
|
Cyprodinil+Fludioxonil 37.5+ %25 WG
Bacillus subtilis QST 713 ırkı %1.34 SC
Bacillus subtilis Y 1136 ırkı SC
Thiram %80 WP WG
Captan %50 WP
Thiophanate methyl %70 WP
Boscalid + Pyraclostrobin 6,7 +26,7% WG
|
40
1500
100
200
300
60
75
|
7
-
-
14
14
7
7
|
|
|
%90-100 çiçeklenme
|
Monilya(Sclerotinia laxa)
|
Yukarıdaki ilaçlardan kullanılmamış olan birisi
|
-
|
-
|
|
|
Meyve sarı saman rengini aldığında
ilk erginler görüldüğünde
|
Kiraz Sineği
(Rhagoletis cerasi)
|
Cypermethrin EC 250 g/l (Arrivo 25 EC))
Deltamethrin EC 25 g/l (Deltharin 2.5 EC)
Thiachloprid 240 g/l OD
Beauveria bassiana ATCC 74040 % 7.16 SC
Sarı yapışkan tuzak +30 mg amonyum tuzu
|
30
25
40
125
Her 20 metrede
4 adet tuzak/ağaç
|
7
3
14
-
-
|
|
|
Olum gecikiyorsa veya
yağış olursa
|
Kiraz Sineği
(Rhagoletis cerasi)
|
Cypermethrin EC 250 g/l (Arrivo 25 EC))
Spinosad 0,24 g/l CB (Kısmi dal ilaçlaması)
Azadracthin 10 gl
|
30
1,2 lt ilaç + 10 lt su
500
|
7
3
3
|
|
|
Genellikle hasad sonrası
(zararlı takibi yapılarak)
gerekirse ilaç uygulanır
|
|
Ağaç kızılkurdu(Cossus cossus)
Yaprak büken(Archips spp.
|
Cypermethrin EC 250 g/l
|
20-80
|
7
|
|
Tomurcuk
Yükleniyor..
| | | 
